Cây nhỡ leo, cành non có tiết diện vuông góc, có rãnh dọc, khi già cứng màu xám đen hay nâu đen.
Lá có cuống ngắn, mọc đối, có lá kèm; ở kẽ lá có gai nhọn mọc cong xuống, cứ một mấu 2 gai lại xen một mấu có 1 gai.
Hoa tụ họp thành hình cầu mọc đơn độc hoặc thành chùm ở kẽ lá và đầu cành; lá đài 5, ống ngắn; cánh hoa 5, ống tràng dài, nhị 5 đính ở họng tràng.
Quả nang dài và dẹt chứa nhiều hạt có cánh.
Mùa hoa quả: Tháng 3 - 7.
Cây mọc hoang ở vùng thượng du Cao Bằng, Lào Cai, chưa được trồng. Người ta cắt những mẩu cành đem về, chỉ lấy phần đót có móc câu phơi hay sấy khô.
Có đốt có 1 móc, có đốt có 2 móc câu. Loại 2 móc câu được coi là tốt hơn.
Đoạn thân, cành có mấu gai ở kẽ lá hoặc phần gai cong như lưỡi câu.
Chủ yếu là Alcaloid. Trong thân và rễ câu đằng có khoảng 0,041% Alcaloid toàn phần với khoảng 28,9% rhynchophyllin và isorhynchophuyllin. Ngoài ra, Alcaloid còn được phân bố ở một số bộ phận khác như là:

Liều nhỏ rhynchophylin có tác dụng hưng phấn trung khu hô hấp, đồng thời làm giãn mạch máu ngoại vi làm cho huyết áp hạ rõ rệt. Tiêm rhynchophylin vào tĩnh mạch của thỏ làm thỏ thở hổn hển và tê liệt vận động.
Câu đằng còn được dùng trấn kinh ở trẻ em, khóc đêm, phụ nữ xích bạch đới (khí hư đới hạ ra nhiều).


Chữa chứng đau đầu, chóng mặt
– Nguyên liệu:
15g câu đằng
30g thạch cao
7,5g cam thảo
15g cúc hoa
15g phục thần
15g trần bì
15g mạch môn
– Thực hiện: Đem các nguyên liệu trên nghiền thành bột mịn, mỗi ngày dùng khoảng 12g bột để pha như trà. Lọc bỏ bã trước khi uống.
2. Trị chứng co giật, phong nhiệt, trẻ em bị co giật do sốt cao
Bài 1:
– Nguyên liệu:
12g câu đằng
10g quảng tê giác bột
10g thiên ma
5g toàn yết
3g mộc hương
3g cam thảo
– Thực hiện: Cho các nguyên liệu vào ấm, sắc với nước để uống.
Bài 2:
– Nguyên liệu:
– Thực hiện: Đem các nguyên liệu đi sắc lấy nước cho trẻ uống khi bị ban sởi, sốt cao.
3. Chữa huyết áp cao
– Nguyên liệu:
12g câu đằng
9g tàn diệp
9g cúc hoa
9g hạ khô thảo
– Thực hiện: Sắc lấy nước uống theo liều lượng trên.
4. Chữa liệt thần kinh mặt
Lấy khoảng 60g câu đằng và hà thủ ô tươi đem đi rửa sạch và sắc lấy nước uống.
5. Trị chứng khóc đêm cho trẻ
– Nguyên liệu:
3g câu đằng
3g thuyền thoái
1g bạc hà
– Thực hiện: Đem các nguyên liệu đi sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang. Kiên trì uống khoảng 2 – 3 ngày.
6. Chữa chứng sốt cao, co giật, nghiến răng
– Bài 1: Dùng khoảng 10g câu đằng, 9g kim ngân hoa, 6g cúc vàng, 6g địa long, 3g bạc hà để sắc với 200ml nước. Cho đến khi còn khoảng 200ml nước thì lấy ra để uống 1 lần/ngày.
– Bài 2: Chuẩn bị 12g câu đằng, 12g răng lợn đốt cháy, 12 bọ cạp tẩm rượu, sao giòn, 40g kinh giới, 8g thuyền thoái, 8g phèn phi, sau đó đem đi phơi khô, sấy giòn, tán nhỏ, rây lấy bột mịn. Luyện hồ và vo viên bằng hạt đỗ xanh để uống. Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên mỗi lần uống khoảng 2 viên/lần.
– Bài 3: Lấy 10g câu đằng, 10g thiên ma, 4g bọ cạp, 3g cam thảo, 2g mộc hương, 2g sừng tê giác để sắc lấy nước uống.
– Bài 4: Dùng khoảng 12g câu đằng, 12g kim ngân hoa, 10g địa long, 10g liên kiều, 3g bọ cạp để tán bột hoặc sắc lấy nước để uống.
– Bài 5: Lấy 10g câu đằng, 9g cúc hoa vàng, 9g lá dâu tằm, 9g hoàng cầm, 5g tằm vôi để sắc uống. Mỗi ngày dùng khoảng 1 thang.
7. Chữa đau đầu, hoa mắt, chóng mặt
– Bài 1: Câu đằng, ích mẫu, thạch quyết minh mỗi thứ 12g, 10g hạ khô thảo, 9g đỗ trọng, 6g hoàng cầm sắc lấy nước uống trong ngày.
– Bài 2: 12g câu đằng, sa sâm, hạ khô thảo, mạch môn, kỷ tử, thạch hộc, mẫu lệ mỗi thứ 8g, địa cốt bì, táo nhân, cúc hoa, trạch tả mỗi thứ 6g đem sắc lấy nước uống.
8. Trị chứng sốt uống ván
– Nguyên liệu:
15g câu đằng
15g tang diệp
10g hoàng cầm
60g thạch cao
6g đởm nam tinh
30g thuyền thoái
10g toàn yết
10g bạch phụ tử
2 con ngô công
– Thực hiện: Sắc lấy nước uống mỗi ngày, ngày 1 thang.
9. Chữa trúng phong
30g câu đằng
15g hàng bạch thược
15g địa long
90g trân châu mẫu
9g sinh địa hoàng
45ml trúc lịch
Đem sắc lấy nước uống. Ngày uống 2 thang ở giai đoạn cấp tính.
Share: