Khám phá công dụng tiềm ẩn từ dược liệu cúc hoa

Giới thiệu dược liệu Cúc hoa

Từ lâu, Cúc hoa đã được xem như một loại thảo dược thần kỳ đối với sức khỏe con người. Không chỉ giúp thanh lọc cơ thể, làm đẹp da, Cúc hoa còn hỗ trợ thanh nhiệt, an thần rất hiệu quả. Chính vì vậy, vị thuốc này ngày càng được sử dụng phổ biến trong cả Tây y lẫn Đông y.

Đặc điểm dược liệu 

Cúc hoa vàng thuộc loại cây thân thảo, có đặc điểm sống hàng năm hay sống dai, chiều cao khoảng 20 – 50cm. Thân của cây mọc thẳng, nhẵn, có khía dọc.

Lá cây mọc so le với nhau, có hình bầu dục, chia nhiều thùy sâu, mép có răng cưa nhọn không đều, mặt trên màu lục đen sẫm, mặt dưới nhạt, cuống lá ngắn, có tai ở gốc. Cụm hoa mọc thành đầu trên một cuống dài ở ngọn thân hoặc kẽ lá, đường kính 1 - 1,5cm, tổng bao lá bắc là những vảy thuôn dài, mép khô, hình lưỡi nhỏ màu vàng là những cánh hoa ở ngoài, hoa ở giữa có hình ống, không có mào lông, tràng hình lưỡi dài hơn tràng hoa hình ống, có thùy tam giác nhọn và cũng có màu vàng.

Quả thuộc loại quả bế.

Tháng 10 - 11 là mùa ra hoa và quả.

Bộ phận dùng của hoa cúc

Cây cúc hoa được trồng nhiều ở nước ta để lấy hoa làm thuốc hay ướp chè, nấu rượu. Hoa sau khi thu hái được phơi hay sấy khô.

Công dụng từ dược liệu Cúc hoa 

Y học cổ truyền

Vị ngọt đắng, tính bình, hơi hàn.

Quy kinh Phế Can Tỳ.

Chữa trị: 

• Cảm lạnh, sốt, đau mắt, đau đầu, chóng mặt, tăng huyết áp, cảm cúm, viêm mũi.
• Lá cây Cúc hoa dùng ngoài trị đinh nhọt, rắn cắn, chấn thương ứ huyết.
• Dược liệu sao cám tăng tác dụng hỗ trợ tuyến tiêu hóa: kém ăn, tiêu chảy lâu ngày…

 Y học hiện đại

• Tác dụng kháng khuẩn: Nước sắc Cúc hoa trong thí nghiệm có tác dụng ức chế tụ cầu trùng vàng, liên cầu trùng dung huyết Bêta, lỵ trực trùng Sonnei, trực trùng thương hàn. Bên cạnh đó, thảo dược còn có tác dụng dễ tiêu và nhuận tràng.
• Điều trị tăng huyết áp: Hoạt tính của Cúc hoa vàng làm hạ huyết áp có thể là hiệu quả của tác dụng ức chế phản xạ vận mạch có nguồn gốc trung tâm và tác dụng ức chế adrenaline. Lưu lượng tim và sự dẫn truyền thần kinh ở hạch không bị ảnh hưởng. 
• Mờ sẹo, chống phát ban: Nhờ vitamin A trong thảo dược, da được tái cấu trúc với việc kích thích sản sinh collagen hiệu quả, qua đó làm giảm các dấu hiệu của sẹo trên bề mặt da. Các vết bỏng, phát ban cũng có thể sử dụng những liệu pháp với tinh dầu hoa cúc giúp da được ổn định hơn.
• Hạ sốt do cảm lạnh: Một bài thuốc gồm Cúc hoa vàng và 5 vị thuốc khác đã được thử lâm sàng trên những bệnh nhân bị cảm phong hàn. Thuốc đã có tác dụng làm hạ sốt ở 80% số bệnh nhân.
• An thần: Điều trị cho bệnh nhân suy nhược thần kinh loại hưng phấn tăng, đa số có nguyên nhân do sang chấn tinh thần. Phương pháp chữa là hạ hưng phấn, an thần. Để giảm hưng phấn, một bài thuốc gồm Cúc hoa vàng và 5 dược liệu khác phối hợp với châm cứu đã đạt kết quả tốt.

Liều dùng và cách dùng

Cách dùng – Liều dùng: Ngày từ 12g đến 30g (hoặc 9-15g) dạng thuốc sắc hay thuốc bột.

Kiêng kỵ – Thận trọng: Tỳ vị hư hàn ỉa chảy không nên dùng.

Một số bài thuốc 

Tang cúc ẩm chữa họ và sốt, cảm mạo: Tang diệp, Cúc hoa, mỗi vị 6g, Liên kiểu, Bạc hà, Cam thảo, Cát cánh, mỗi vị 4g, nước 600ml. Sắc còn 200ml, chia 3 lần uống trong ngày.

Cúc hoa trà điều tán chữa chóng mặt, hoa mắt, mắt đỏ, mũi tắc: Cúc hoa, Xuyên khung, Kinh giới, Bạc hà, Phòng phong, Khương hoạt, Hương phụ, Cam thảo, Bạch chỉ, Tế tân, Khương tầm. Các vị bằng nhau, trộn đều, tán nhỏ. Sau bữa cơm dùng nước chè chiều thuốc, mỗi lần 4- 6g bột này.

Đinh nhọt: Cúc hoa, Bồ công anh, Tử hoa địa đinh 30g, Kim ngân 60g, sắc uống.

Các loại mụn nhọt, viêm tuyến vú, mụn nhọt sưng nóng đỏ đau chưa lên mủ: Cúc hoa 20g khô hoặc 60-80g tươi, Kim ngân 12g, Bồ công anh 12g, Cam thảo 12g, sắc kỹ, uống nóng, ngày một thang. Bên ngoài, dùng một nắm lá cúc hoa tươi và 3 cây hành tươi rửa sạch, giã nhỏ, thêm vài hạt muối đắp ngày một lần.